ساختار و عملکرد لوزوالمعده (پانکراس)

لوزوالمعده یا پانکراس چیست؟

لوزالمعده عضوی در پشت شکم است و بخشی از سیستم گوارش است.

پانکراس یک اندام و یک غده است. غدد اندام هایی هستند که موادی را در بدن تولید و آزاد می کنند.

وظایف اصلی لوزوالمعده:

عملکرد برون ریز: موادی (آنزیم) تولید می کند که به هضم کمک می کند.
عملکرد غدد درون ریز: هورمون هایی را ترشح می کند که به تنظیم میزان قندخون کمک می کند.

سیستم برون ریز چیست؟

سیستم برون ریز متشکل از غده هایی است که موادی را می سازند که از طریق یک مجرا  حرکت می کنند.

علاوه بر پانکراس، سیستم برون ریز شامل:

غدد اشکی
غدد پستانی
غشاهای مخاطی
پروستات
غدد بزاقی
غدد چربی
غدد عرق

سیستم غدد درون ریز چیست؟

سیستم غدد درون ریز از غدد تشکیل شده است که هورمون ها را در خون ترشح می کنند. این غدد بسیاری از عملکردهای بدن را کنترل می کنند.

علاوه بر پانکراس، سیستم غدد درون ریز شما شامل موارد زیر است:

غدد فوق کلیوی
هیپوتالاموس
تخمدان ها و بیضه ها
پاراتیروئید و غده تیروئید
غده پینه آل
غده هیپوفیز

عملکرد لوزوالمعده:

یک غده برون ریز در طول پانکراس  قرار دارد و آنزیم هایی تولید می کند که به هضم غذا کمک می کنند.

پانکراس شما آنزیم های زیر را آزاد می کند:

لیپاز: توسط صفرا (مایع تولید شده توسط کبد) به تجزیه چربی ها کار می کند.
آمیلاز: کربوهیدرات ها را برای انرژی تجزیه می کند.
پروتئاز: پروتئین ها را تجزیه می کند.

وقتی غذا وارد معده می شود:

لوزالمعده شما آنزیم های لوزالمعده را در مجاری کوچک (لوله ها) آزاد می کند که به مجرای اصلی پانکراس می ریزند.
مجرای اصلی پانکراس شما به مجرای صفراوی شما متصل می شود.

این مجرا صفرا را از کبد به کیسه صفرا منتقل می کند.

از کیسه صفرا، صفرا به بخشی از روده کوچک به نام دوازدهه می رود.

هم صفرا و هم آنزیم های پانکراس وارد دوازدهه شما می شوند تا غذا را تجزیه کنند.

تاثیر لوازوالمعده بر قند خون:

غدد درون ریز در لوزالمعده هورمون هایی ترشح می کنند که قند خون (گلوکز) را کنترل می کنند.

این هورمون ها عبارتند از:

انسولین: سطح بالای قند خون را کاهش می دهد.
گلوکاگون: سطح قند خون پایین را افزایش می دهد.
بدن شما برای کمک به کلیه ها، کبد و مغز به قند خون متعادل نیاز دارد.

قلب و سیستم گردش خون و سیستم عصبی شما نیز برای عملکرد به سطوح متعادل انسولین و گلوکاگون نیاز دارند.

آیا انسان می تواند بدون پانکراس زندگی کند؟

بله، شما می توانید بدون پانکراس زندگی کنید.
با این حال، برای هضم غذا باید قرص های آنزیمی مصرف کنید و برای کنترل قند خون تا آخر عمر از تزریق انسولین استفاده کنید.
اگرچه برداشتن لوزالمعده نادر است، اما در صورت ابتلا به سرطان لوزالمعده،
آسیب جدی به پانکراس یا پانکراتیت شدید، جراحان ممکن است کل پانکراس شما را بردارند.

چه شرایط و اختلالاتی می تواند بر لوزالمعده تأثیر بگذارد؟

اختلالات زیر می توانند بر لوزالمعده تأثیر بگذارند:

دیابت نوع 1: دیابت نوع 1 زمانی رخ می دهد که پانکراس شما انسولین تولید نمی کند.

دیابت نوع 2: دیابت نوع 2 زمانی رخ می دهد که بدن شما انسولین تولید می کند اما به درستی از آن استفاده نمی کند.

هایپرگلیسمی: هیپرگلیسمی زمانی اتفاق می افتد که بدن شما گلوکاگون بیش از حد تولید کند. این باعث افزایش سطح قند خون می شود.

هیپوگلیسمی: هیپوگلیسمی زمانی رخ می دهد که بدن شما بیش از حد انسولین تولید کند. باعث کاهش سطح قند خون می شود.

پانکراتیت: پانکراتیت زمانی اتفاق می افتد که آنزیم ها قبل از رسیدن به دوازدهه در لوزالمعده شروع به کار می کنند.

ممکن است ناشی از سنگ کیسه صفرا یا الکل زیاد باشد. پانکراتیت می تواند موقت یا طولانی مدت (مزمن) باشد.

سرطان لوزالمعده: سلول های سرطانی در پانکراس باعث سرطان پانکراس می شوند. تشخیص و درمان سرطان پانکراس دشوار است.

چگونه می توانیم پانکراس خود را سالم نگه داریم؟

موارد زیر به کاهش خطر ابتلا به بیماری های پانکراس کمک می کند:

حفظ وزن سالم. ورزش منظم و اجتناب از افزایش وزن می تواند به پیشگیری از دیابت نوع 2 و سنگ کیسه صفرا که می تواند باعث پانکراتیت شود کمک کند.

خوردن یک رژیم غذایی کم چرب. مصرف زیاد چربی می تواند منجر به سنگ کیسه صفرا شود که می تواند باعث پانکراتیت شود.

اضافه وزن نیز یک عامل خطر برای سرطان پانکراس است.

مراقب مصرف الکل خود باشید نوشیدن الکل می تواند خطر ابتلا به پانکراتیت و سرطان پانکراس را افزایش دهد.

ترک سیگار. استفاده از تنباکو، همراه با سیگار کشیدن و محصولات تنباکوی بدون دود، می تواند خطر ابتلا به سرطان پانکراس و پانکراتیت مزمن را افزایش دهد.

انجام معاینات منظم مراجعه به پزشک برای معاینات منظم می تواند به یافتن علائم اولیه بیماری هایی مانند سرطان پانکراس و پانکراتیت کمک کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.