تازه ترین مطالب در مورد هلیكوباكتر پيلوری

هلیکوباکتر پیلوری میکروبی خمیده شکل با مژکهایی که به آن قدرت نفوذ به جدار معده و اتصال به سلولهای پوشش داخلی معده را میدهد تا از شسته شدن و ازبین رفتن آن توسط اسید معده جلوگیری شود. از چه راهی یه انسان سرایت می کند؟ مهمترین راه سرایت از انسان به انسان واز راه دهان به دهان ویا راه دست و ترشحات الوده بزاق و مدفوع است.انتقال از راه آب الوده ،سبزیجات آلوده که با آب یا کود آلوده به میکرب بعمل آمده باشند امکان پذیر است.

میکرب در آب چاه و منابع آب که بنحوی با مدفوع آلوده شده باشد امکان پذیر است.حتی میکرب میتواند ماهها در آب رودخانه ها که با فاضلاب در ارتباط باشند زنده بماند.در برخی مطالعات وجود میکروب در مدفوع وشیر گوسفند دیده شده ولی ارتباط آلودگی انسان از طریق شیر گوسفند غیر استریلیزه گرچه امکان پذیر است ولی ثابت نشده.

در مطالعات دیگری میکروب از ترشحات بزاق وکرک بدن حشراتی که از ترشحات بزاق،خلط ومدفوع انسان تغذیه می کنند جدا شده و امکان انتقال به انسان وجود دارد (پس ریختن تف ،خلط وآب دهان افراد آلوده و انتقال آن به سایر افراد از طریق حشرات امکان دارد و باید ازاینکار خودداری شود ).گرچه درترشحات ومدفوع گربه میکرب دیده شده ولی سرایت ان به انسان ثابت نشده است.ودرمجموع راه انسان به انسان مهمترین راه است.

میزان شیوع آن چقدر است؟آیا همه افراد آلوده می شوند؟ بطور کل نیمی (50%) افراد در جهان آلوده به این میکرب هستند ولی برحسب میزان بهداشت درجوامع این میزان در نواحی مختلف جهان ونواحی شهری و روستایی متفاوت است ودر برخی جوامع تا بیش از 80% آلودگی وجود دارد.در جوامع پیشرفته میزان آلودگی بسیار کمتر و بتدریج رو به کاهش است.عوامل فردی مانند رعایت بهداشت ،ژنتیک و تراکم جمعیت در میزان شیوع آلوده شدن فرد موثرند.رژیم غذایی حاوی مواد تازه و میوه و ویتامین ث در کاهش ابتلا موثر است.

درمطالعاتی موادی در کلم بروکلی وگل کلم یافت شده که از ابتلا جلوگیری می کند آیا فقط یک نوع هلیکوباکتر وجود دارد؟ خیر.انواع میکرب با قدرت تهاجم و بیماریزایی مختلف وجود دارند که برحسب ژنهای موجود در آنها میزان وشدت اتصال انها به جدار معده و صدمه ای که ایجاد می کنند متفاوت است و ژنتیک افراد مختلف نیز در پیدایش ویا عدم ایجاد صدمه در افراد مختلف متفاوت است. آیا میکرب فقط در معده افراد وجود دارد؟ علاوه بر معده در بزاق،روی دندانها ،مدفوع وجود دارد و حتی در مواردی ازترشحات چشم هم جداشده است

آیا وجود هلیکوباکتر در معده میتواند مفید باشد؟ مطالعات مفصلی در این مورد انجام شده و دیده شده که درمورد برخی بیماریها مثل آستم، رینیت آلرژیک،درماتیت ، بیماریهای التهابی روده ، ریفلاکس مری و کانسرمری ممکن است اثرات پیشگیری و مفید داشته باشد.

آیا ابتلا به هلیکوباکتر علایمی دارد ؟
دراغلب موارد فردی که آلوده میشود ممکن است هیچگونه علایمی نداشته باشد ویا علایم خفیفی مثل تهوع،بی اشتهایی،درد شکمی واستفراغ داشته باشد واغلب گذراست ولی در موارد شدیدتر ممکن است دردها پایدارتر وعلایم دیگری مثل اسهال،سیری زودرس وبی اشتهایی وگاهی بوی دهان ودرمواردی که منجر به ایجاد زخم معده یا دوازدهه شود دردها شدید تروحتی ممکن است خونریزی گوارشی وکم خونی دیده شود.سوزش سردل وخستگی عمومی ممکن است.همراه علایم فوق احساس شود.

وجود هلیکوباکتر چگونه تشخیص داده می شود؟
راههای ازمایشی مختلفی برای تشخیص وجود دارد.
1- تست خونی :
ساده ترین روش است که وجود انتی بادی برضد هلیکوباکتر را نشان می دهد .این تست درمواردی که درمان با انتی بیوتیک انجام نشده باشد دال بر وجود میکروب است ولی پس از درمان تا سالها انتی بادی درخون باقی می ماند حتی در مواردیکه میکروب ریشه کن ودرمان کامل باشد.بنابراین پس ازدرمان با انتی بیوتیک تست خونی روش مناسبی برای ارزیابی وجود میکروب نیست وبرای ارزیابی وجود میکروب درصورت لزوم باید از روشهای دیگراستفاده شود.

2- تست تنفسی :
روشی حساس و دقیق است که با استفاده از خوردن کپسول مخصوص و ازمایش هوای بازدمی فرد انجام می شود وبرخلاف تست خونی پس از درمان هم روش مناسبی برای ارزیابی وجود میکروب است..
3- ازمایش مدفوع :
روش دیگری است که با استفاده از انتی بادی وجود میکروب درمدفوع بررسی میشود.در این روش هم حتی پس از درمان و ریشه کنی میکروب روش مناسبی برای اثبات وجود میکروب است.

4- آندسکپی ونمونه برداری از معده :
در روشهای سه گانه بالا تنها وجود یا عدم وجود میکروب بررسی می شود.ولی وجود صدمه واسیب ناشی از میکروب وارتباط علایم بیمار با هلیکوباکتر به اثبات نمی رسد.در این روش به کمک اندسکپی با بررسی قسمت فوقانی دستگاه گوارش ومشاهده ضایعات احتمالی ایجادشده ونوع ضایعات اعم از التهاب و زخم و یا احتمالا تومور میتوان از جدار معده نمونه برداری کرد و نمونه را به روش ازمایش سریع و مشاهده تغییررنگ که توسط میکروب در مایع مخصوص ایجاد می شود ویا رنگ امیزی مخصوص درآزمایشگاه اسیب شناسی به وجود هلیکوباکتر پی برد.همچنین می توان از کشت میکروب درنمونه برداشته شده از معده استفاده کرد ،گرچه از این روش بندرت استفاده می شود.

اثرات وعوارض هلیکوباکتر در دستگاه گوارش چیست؟ اغلب موارد علایم خفیف وگذرا به صورت تهوع،درد شکمی،اسهال وبی اشتهایی که خودبخود ویا با درمان مختصر بهبود می یابند ودرپاره ای مواردبیمار هیچگونه علابم وزمان خاصی را بیاد نمی اورد.

اما در موارد دیگر برحسب ژنتیک فرد ومشخصات میکروب صدمه پوشش درونی معده ایجاد شده والتهاب ،زخم ودرموارد نادر نوعی سرطان لایه درونی معده (لنفوم لایه درونی معده)ایجاد میشود.زخم میتواند در نواحی مختلف معده ودوازدهه(اثنی عشر) ایجاد شود که درصورت عدم درمان مناسب میتواند درد،تهوع،بی اشتهایی ودرموارد شدیدتر خونریزی ویا سوراخ شدن زخم هم ایجاد شود.درموارد کمی ممکن است درطول زمان تغییرات ایجادشده در مخاط منجر به ایجاد سرطان معده شود. آیا برای تشخیص موارد و عوارض فوق ازمایش میکروبی کافی است؟ نخیر.

آزمایشاتی مثل تست خونی، تست تنفسی وآزمایش مدفوع صرفا وجود میکروب را نشان میدهد و نه ضایعات ایجاد شده توسط میکروب.وبا توجه به اینکه همانطورکه ذکرشد وجود میکروب مترادف و به معنی ضایعه نیست وازطرف دیگر با این ازمایشات نمیتوان نوع صدمه ایجاد شده اعم از التهاب،زخم معده یا اثنی عشر وتغییرات دیگر را تشخیص داد لذا درصورت وجود علایم باید از روشهای تشخیص ضایعه که بهترین ودقیق ترین آن انجام آندسکپی و مشاهده مستقیم وتشخیص ضایعه توسط پزشک مجرب ومتبحر دراندسکپی (ونه هرپزشکی که آندسکپی انجام می دهد)ودر صورت نیاز نمونه برداری ازنواحی مختلف استفاده کرد.

آیا درهمه موارد وجود هلیکوباکترنیاز به درمان دارد؟ درمورد درمان هلیکوباکتر در مورد برخی ضایعات مثل زخم معده واثنی عشرولنفوم(سرطان سطحی لایه درونی معده)اتفاق نظروجود دارد و همه موافقند که درمان و ازبین بردن میکروب منجر به جلوگیری ازعود زخم وازبین رفتن سرطان سطحی لایه درونی(مالتوما) میشود.

اما در مورد موارد دیگری مثل التهاب خفیف ویا مواردی که اساسا میکروب صرفا وجود دارد و ضایعه ایجاد نکرده است اتفاق نظر وجود ندارد و اکثرا موافق درمان نیستند زیرا همانطور که قبلا ذکرشد برحسب محل جغرافیایی و بهداشت جامعه بین 50-80% افراد آلوده به میکروب هستند و از آنجا که برای درمان و ازبین بردن میکروب دو تا سه نوع آنتی بیوتیک لازم است اولا درمان همه افراد منجر به تحمیل هزینه گزاف بر جامعه میشود واز طرف دیگر منجر به ایجاد مقاومت میکروبی و پیدایش میکروبهایی که به انواع انتی بیوتیک ها مقاوم خواهند بود و این خطر بزرگی برای جامعه بشری خواهد بود. علاوه برموارد فوق عوارض انتی بیوتیک ها که در برخی موارد میتواند شدید باشد پزشکان با تجربه را وادار میکند که با احتیاط بیشتر و فقط در موارد

لازم و طبق توصیه و دستورالعمل انجمنهای فوق تخصصی بین المللی اقدام به درمان با داروهای مناسب و یه مدت مناسب نمایند و نه همه موارد ابتلا به میکروب. آیا همه آنتی بیوتیکها برای درمان موثرند؟ برای ازبین بردن هلیکوباکتر اغلب 2-3 انتی بیوتیک و معمولا همراه با داروهای کاهش دهنده اسید لازم است.مدت درمان معمولا 10-14 روز که در90% موارد منجر به ازبین رفتن میکروب میشود.در پاره ای موارد مورد لزوم ممکن است نیاز به تجدید دوره درمان با تعویض انتی بیوتیکها در موارد مقاومت انتی بیوتیکی وبا حساسیت بیمار و یا عدم تحمل بیمار باشد.مسلما مصرف بی رویه انتی بیوتیکها منجر به پیدایش میکروبهای مقاوم به درمان که مشکل بزرگی برای بیمار وکل جامعه بشری خواهد بود.

آیا روش دیگری برای رهایی از این میکروب وجود دارد؟ تلاش مستمری در جوامع پزشکی و دربین محققان درجریان است که واکسنی برای پیشگیری از ابتلا به این میکروب تهیه کنند و خوشبختانه به نتایج خوبی دست یافته اند گرچه هنوز به مراحل نهایی و قابل استفاده برای عموم نرسیده است.ولی تا آن زمان با رعایت موارد بهداشتی با توجه به راههای انتقال میکروب ازانتشارمیکروب درجامعه جلوگیری کرد

One thought on “تازه ترین مطالب در مورد هلیكوباكتر پيلوری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.